W Rzeszowie zainaugurowano Przestrzenie Sztuki – czytaj z PIK

Fot. ze spektaklu - Maciej Rałowski

24 października w Teatrze im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie odbyła się oficjalna inauguracja rzeszowskiej części ogólnopolskiego projektu Przestrzenie Sztuki.

Rzeszowski Teatr jest jednym z czterech ośrodków teatralnych w Polsce zaproszonych do udziału  w programie, który umożliwi m.in. prowadzenie działalności angażującej środowiska lokalne, prezentacje spektakli poza siedzibą teatru, organizacje projektów społecznych i edukacyjnych. 

Przestrzenie Sztuki to rozwijany pod auspicjami Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego oraz Instytut Muzyki i Tańca pilotażowy program powołania ogólnopolskich, interdyscyplinarnych centrów kultury, prowadzonych we współpracy ministerstwa, samorządów, organizacji pozarządowych, uczelni artystycznych oraz sektora prywatnego i opierających się na istniejących instytucjach kultury.

Idea programu opiera się na czterech filarach: artystycznym, edukacyjnym, społecznym i prozdrowotnym. Edycja pilotażowa planowana na rok 2020 obejmuje powołanie ośmiu Przestrzeni Sztuki – czterech ogniskujących wokół tańca i czterech, w których wiodący będzie teatr – prócz Teatru im. Wandy Siemaszkowej na liście „teatralnych” operatorów projektu znalazły się Centrum Kultury w Lublinie, Lubuski Teatr w Zielonej Górze oraz Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie.

Pierwsze wydarzenie w ramach Przestrzeni Sztuki odbyło się w Rzeszowie już miesiąc temu, kiedy w Teatrze zgromadzili się wielbiciele poezji i malarstwa (wieczór poetycki prze_cięcia Pacześniak Dłuski Pacześniak). Z oficjalnym otwarciem projektu czekano jednak do premiery spektaklu Kwiat paproci w reżyserii Martyny Łyko, który jest pierwszym przedstawieniem zrealizowanym w jego ramach. Multimedialne widowisko powstało we współpracy z tancerzami Zespołu Pieśni i Tańca RUDKI działającym pod egidą Młodzieżowego Domu Kultury w Rzeszowie i zrzeszającym młodzież z rzeszowskich szkół średnich. Tuż przed premierą odbyło się spotkanie prasowe z udziałem dyrektora Teatru im. Wandy Siemaszkowej Jana Nowary oraz przedstawicielki Instytutu Teatralnego im. Z. Raszewskiego w Warszawie Jadwigi Majewskiej, w czasie którego mówiono o idei projektu oraz planach na przyszłość. Online towarzyszyli im również dyrektorzy pozostałych ośrodków biorących udział w projekcie. Zebrani obejrzeli także popis aktorski uczestnika Młodej Sceny Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie Bartosza Rułki, który wystąpił w monodramie Pojedynek na podstawie powieści Trans-Atlantyk Witolda Gombrowicza.

Teatr im. Wandy Siemaszkowej w ramach Przestrzeni Sztuki zamierza w najbliższej przyszłości zrealizować kilka wydarzeń. Wśród nich są zarówno te, które zdążyły już zakorzenić się w świadomości widzów „Siemaszki”, jak i nowe, przygotowywane z myślą o projekcie pomysły.

Już 27 października w Teatrze odbędzie się VIII Najazd Awangardy na Rzeszów. Tegoroczne, wyjątkowe, bo realizowane w ramach Przestrzeni Sztuki spotkanie poetek i poetów z Podkarpacia, ma uświetnić obecność gościa honorowego Krzysztofa Karaska – jednego z najwybitniejszych poetów pokolenia Nowej Fali. Jeszcze w tym roku w ramach projektu Teatr planuje także włączyć się w organizowane przez Uniwersytet Rzeszowski obchody 100-lecia urodzin Jerzego Pleśniarowicza – legendarnego kierownika literackiego sceny przy ul. Sokoła. W planach jest czytanie performatywne tekstu Panna Młoda z Wesela napisanego przez Pleśniarowicza, poświęconego największym rolom Wandy Siemaszkowej.

Na drugą połowę listopada przewidziano wydarzenie RZESZÓW OFF, w ramach którego w Rzeszowie zaprezentują się teatry niezależne i stowarzyszenia tworzące tzw. spektakle offowe. Swój udział zapowiedzieli m.in. Stowarzyszenie Pedagogów Teatru z Warszawy, kolektyw artystyczny Vagabond Physical Collective z Bytomia oraz rzeszowski Teatr Przedmieście.

W ramach Przestrzeni Sztuki swoją działalność ma rozwijać Młoda Scena Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie działająca od dwóch lat pod kierunkiem aktorki i pedagoga Barbary Napieraj. Poszerzyć ma się także działalność Sceny Wędrownej. W repertuarze spektakli wyjazdowych, prezentowanych na terenie całego Podkarpacia, ma się znaleźć więcej tytułów (m. in. premierowy Kwiat paproci). W planie jest także połączenie gościnnych występów z warsztatami korespondującymi z przekazem danego przedstawienia. Podobnie ma stać się w przypadku spektaklu Tango and Piazzolla. Prezentowany w sali industrialnej Galerii Rzeszów spektakl teatru tańca, ma stać się pretekstem do warsztatów teatralno-tanecznych prowadzonych przez choreografa Tomasza Dajewskiego. W ramach PS Teatr chce także zrealizować z podkarpackimi szkołami drugi etap projektu „TEATR W SIECI/NATENCZAS” polegający na prowadzeniu przez aktorów warsztatów przygotowujących uczniów do wystawienia własnej inscenizacji oraz występu w konkursie recytatorskim. Po ustaniu zagrożenia pandemią ich praca ma być kontynuowana w realnej rzeczywistości.

Obiecująco zapowiada się projekt „Premiera z TVP3 Rzeszów”. Wchodząc we współpracę z terenowym ośrodkiem TVP, Teatr chce za pośrednictwem szklanego ekranu pokazać widzom jak wyglądają przygotowania do premiery danego spektaklu. Według planu na antenie regionalnej TVP mają ukazywać się materiały (reportaże, felietony) ukazujące pracę zespołu od kulis oraz rozmowy na żywo z twórcami przedstawienia. Widzowie TVP3 Rzeszów będą mieli także szansę wygrać zaproszenia na daną premierę.

Kolejnym ciekawym przedsięwzięciem w ramach PS mają być planowane w przyszłości sceniczne i plenerowe interwencje artystyczne pn. Strona A/ Strona B (Elektra/Kaligula), do których zaproszeni zostaną twórcy teatralni i młodzież z trudnych środowisk. To projekt, którego misją przewodnią jest integracja społeczna młodzieży zagrożonej wykluczeniem. Uczestnicy mogą korzystać z tańca, muzyki i literatury, aby odnaleźć sens, czerpiąc z wartości płynących ze wspólnej pracy w grupie. W efekcie pracy warsztatowej powstanie scenariusz – na motywach tekstów klasycznych, wzbogacony o doświadczenia własne uczestników, a działania sceniczne twórcy opierać będą na muzyce z opery Elektra Straussa i balecie Caligula Vivaldiego.

W sferze dalszych planów pozostaje także projekt „Zwiedzanie filmu”, który ma być realizowany w przestrzeniach Muzeum-Zamku w Łańcucie. Punktem wyjścia do pracy z widzami-zwiedzającymi mają tu być książka oraz film pt. Rękopis znaleziony w Saragossie. W zamyśle zwiedzanie zamku ma zostać połączone z projekcjami fragmentów filmu oraz wystawami scenograficznymi. Tak przygotowana ścieżka ma stanowić ciekawą teatralno-filmową lekcję dla grup zwiedzających dawną rezydencję Lubomirskich i Potockich.

Czas i forma realizacji przedsięwzięć planowanych w ramach Przestrzeni Sztuki będą zależne od sytuacji epidemiologicznej w kraju. Na portalu społecznościowym Facebook powstał fanpage „Przestrzenie Sztuki Rzeszów”, na którym będą pojawiały się informacje o wszystkich działaniach. Informacji można szukać również na stronie www.teatr-rzeszow.pl.

Projekt Przestrzenie Sztuki jest finansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, realizowany przez Instytut Muzyki i Tańca oraz Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego.