Duch w maszynie - sztuka nowych mediów
Galeria Sztuki Współczesnej BWA w Przemyśłu zaprasza na wykład multimedialny "Duch w maszynie - sztuka nowych mediów" w ramach cyklu: Wieczorne rozmowy o sztuce.
Wieczorne rozmowy o sztuce - projekt cyklicznych spotkań artystów, krytyków i historyków sztuki z publicznością. Celem jest otwarta dyskusja o wybranych aspektach sztuki, analiza pojedynczego dzieła, przesłania, konstrukcji, materii czy warsztatu, a także promocja wydawnictw i wydarzeo artystycznych.
Od października 2025 roku niemal co tydzień dowiadujemy się o uruchomieniu nowych narzędzi sztucznej inteligencji. Jest ich coraz więcej i niewykluczone, że wkrótce oferta zacznie przypominać ogromny pawilon marketu z przyborami - w którym będziemy wędrować zastanawiając się, po co właściwie sięgnąć. Właśnie teraz, od końca 2025 roku, zaawansowane systemy sztucznej inteligencji stają się integralną częścią naszego codziennego doświadczenia. Narzędzia oparte na algorytmach uczenia maszynowego coraz częściej wyręczają nas w pracy biurowej, w obróbce obrazu, projektowaniu, pisaniu i analizie danych. Skala tej transformacji bywa porównywana do rewolucji telefonu komórkowego, który z prostego narzędzia komunikacji przekształcił się w osobiste centrum zarządzania: biuro, aparat fotograficzny, kamerę, archiwum, bibliotekę, radio, telewizję, kabaret i salę koncertową w jednym.
Sztuka od zawsze reagowała na pojawiające się technologie - te, które rozszerzały warsztat twórczy, umożliwiały zapis działań artystycznych, generowanie obrazów innych niż malarstwo oraz tworzenie form przestrzennych odmiennych od tradycyjnej rzeźby. Kamera wideo, telewizja, monitor i komputer nie tylko wprowadziły nowe narzędzia, lecz także doprowadziły do powstania odrębnych nurtów artystycznych, redefiniujących pojęcie obrazu, dzieła, medium i autorstwa.
Jednak w momencie, gdy maszyna potrafi wygenerować nieskończoną liczbę idealnych obrazów, sama perfekcja przestaje być dla artystów wystarczająco interesująca - temat wydaje się wyczerpany, a droga twórcza prowadząca wyłącznie przez doskonałość technologii zamknięta. Ratunkiem okazuje się błąd: uszkodzony piksel, zakłócenie sygnału, nieprzewidywalność systemu - to one stają się ostatnim bastionem ludzkiej wolności.
W czasie spotkania "Sztuka nowych mediów 1958–2025" prześledzimy momenty, w których artyści świadomie wchodzili w konflikt z technologią: psuli obraz, zakłócali systemy, ujawniali mechanizmy kontroli, automatyzacji i nadzoru. Od analogowego szumu wideo-artu, przez sztukę cyfrową i net art., po estetykę glitchu i algorytmiczne generowanie - będzie to opowieść o sztuce, która nie ufa doskonałości maszyn i właśnie w pęknięciach systemu poszukuje przestrzeni wolności. W obliczu współczesnego przełomu technologicznego pojawia się pytanie: jak dziś zachowa się sztuka? Tego oczywiście nie wiemy. Na razie jednak, skoro na naszych oczach dokonuje się proces głębokiej zmiany sposobu funkcjonowania świata, warto przyjrzed się temu, jak dotychczas artyści korzystali z mediów - od wideo i transmisji obrazu, po zapis cyfrowy, systemy informacyjne i algorytmy.
Trudno przewidzieć, gdzie znajdzie się sztuka w nadchodzących latach. Spróbujmy więc wspólnie zastanowić się, gdzie jest teraz.
Zapraszam Grażyna Niezgoda
Grażyna Niezgoda - fotografka, antykwariuszka, galerzystka, krytyczka sztuki, rzeczoznawczyni Ministra Kultury w specjalizacji: ocena i wycena dzieła sztuki; biegła sądowa z zakresu sztuki i antyków. Zorganizowała 22 wystawy indywidualne fotografii. W 2007 roku odbyła się wystawa "Twarze między wierszami, książki ilustrowane fotografiami Grażyny Niezgody". W roku 2010 wraz z Kazimierzem Wiśniakiem opublikowała album "Narodziny obrazu". Jej prace prezentowano m.in. w albumach "Sztuka fotografii", "Fotografowie", "Mistrzowie polskiego pejzażu”.
Projekt realizowany we współpracy z Przemyskim Uniwersytetem Trzeciego Wieku.
