III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów PIK | Podkarpacki Informator Kulturalny

Przejdź do treści

III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów

23-24.03.2026
Markowa 1487, Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej

III Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów odbywają się w Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej pod hasłem "Dialog w sprawie człowieka".

Idea:

Inspiracją dla tego przesłania stała się czterdziesta rocznica wizyty papieża Jana Pawła II w synagodze rzymskiej - wydarzenia, które w 1986 roku zgodnie uznano za symbol przełomu w dziejach Kościoła katolickiego i judaizmu i które dało impuls do budowy nowych relacji między światem kultury chrześcijańskiej i żydowskiej. Dla Jana Pawła II dialog nie był jednak celem samym w sobie. Papież wielokrotnie podkreślał, że jego ostatecznym sensem jest troska o człowieka – o jego godność, prawa i miejsce we wspólnocie. Dlatego mówił o potrzebie „dialogu w sprawie człowieka” oraz o odpowiedzialności za tych, którzy sami nie mają możliwości upomnieć się o własne prawa. Owa perspektywa pozwala spojrzeć na historię rodziny Ulmów w szerszym kontekście. Jej decyzja o ratowaniu prześladowanych była w istocie odpowiedzią na dramat człowieka pozbawionego podstawowych praw i skazanego na zagładę. W tym sensie postawa tych ludzi pozostaje jednym z najbardziej przejmujących świadectw solidarności międzyludzkiej w XX stuleciu.

Dni Dziedzictwa Błogosławionej Rodziny Ulmów

Stanowią próbę podjęcia tej refleksji w różnych wymiarach. Łączą modlitwę, debatę intelektualną, edukację oraz sztukę. Ich program tworzy okazję do spotkań i rozmów osób reprezentujących społeczność nauki, sztuki, muzealnictwa, religii oraz przedstawicieli wspólnot samorządowych i organizacji obywatelskich.

Centralne uroczystości odbywają się w Markowej i Łańcucie – miejscach szczególnie związanych z historią Ulmów. Jednak refleksja nad ich dziedzictwem wykracza poza jedno miejsce i jeden dzień. Część wydarzeń zaplanowano także w Krakowie i Warszawie, tworząc przestrzeń ogólnopolskiej komunikacji i debaty o kulturze pamięci, etyce i prawach osoby ludzkiej.

24 marca Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

Modlitwa za ofiary Holocaustu

Cmentarz Ofiar II wojny światowej w Jagielle-Niechciałkach.

  • 9:30 – Modlitwa za Żydów, ofiary Holokaustu i inne ofiary II wojny światowej pochowane na terenie cmentarza w Jagielle-Niechciałkach. Modlitwie przewodniczy ks. arcybiskup Adam Szal, metropolita przemyski. Cmentarz parafialny w Markowej
  • 9:30 – Modlitwa i warty honorowe przy grobach mieszkańców Markowej, którzy podczas II wojny światowej udzielili pomocy i schronienia Żydom

Spotkania przy grobach:

  1. Wiktorii i Józefa Ulmów z dziećmi.
  2. Doroty i Antoniego Szylarów.
  3. Zofii Brody.
  4. Marii i Michała Barów.
  5. Heleny i Jana Cwynarów.
  6. Weroniki i Jana Przybylaków.
  7. Katarzyny i Michała Cwynarów.
  8. Weroniki Bar.

Oficjalne uroczystości samorządowe z udziałem Wojska Polskiego poświęcone pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

Sad Pamięci – Pomnik Rodziny Ulmów

  • 11:00 – Apel Pamięci
    Apel Pamięci jest uroczystym hołdem oddanym wszystkim Polakom, którzy z narażeniem życia ratowali Żydów podczas II wojny światowej. Ceremonia wojskowa przygotowana i prowadzona przez 21. Brygadę Strzelców Podhalańskich – z odczytaniem nazwisk osób i salwą honorową.
    Plac Pamięci – Ściana Pamięci Sprawiedliwych Muzeum Polaków Ratujących Żydów
  • 12:00 – „Gorejąc wolni” – Ceremonia Pamięci Muzeum Polaków Ratujących Żydów w hołdzie Polakom Ratującym Żydów na terenie Podkarpacia. Podczas ceremonii przewidziano przemówienia przedstawicieli władz państwowych i samorzą-dowych oraz odsłonięcie nowych tabliczek upamiętniających osoby ratujące Żydów z terenu Podkarpacia na Ścianie Pamięci Sprawiedliwych Muzeum Polaków Ratujących Żydów.

Odsłonięte zostaną tabliczki:

  1. Cecylii Adamiak i Heleny Adamiak.
  2. Marii i Antoniego Bytnarów.
  3. Bronisławy i Jana Solarzów.
  4. Anieli i Ludomira Leszczyńskich.