Konkurs Recytatorski Poezji Współczesnej im. Juliana Przybosia
Towarzystwo Kultury Teatralnej w Rzeszowie oraz Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie zapraszają do udziału w Konkursie Recytatorskim Poezji Współczesnej im. Juliana Przybosia, który promuje kulturę żywego słowa oraz popularyzuje twórczość wybitnego poety polskiej awangardy, a także współczesną poezję polską.
Konkurs odbędzie się 16 kwietnia 2026 r. o godz. 11:00 w siedzibie Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie w Klubie Turkus.
Dla kogo?
Wydarzenie skierowane jest do uczniów szkół ponadpodstawowych, studentów oraz osób dorosłych zainteresowanych interpretacją poezji i rozwijaniem swoich umiejętności recytatorskich.
Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest przygotowanie dwóch utworów poetyckich o łącznym czasie prezentacji do 10 minut. Jeden z prezentowanych wierszy powinien być autorstwa Juliana Przybosia, natomiast drugi powinien być dowolnym utworem polskiego poety, który został opublikowany po raz pierwszy w XXI wieku.
Kartę zgłoszenia należy przesłać drogą elektroniczną na adres e-mail: tkt.konkurs@o2.pl w terminie do 31 marca 2026 r.
Szczegółowe informacje dotyczące zasad uczestnictwa, kryteriów oceny oraz organizacji konkursu znajdują się w regulaminie.
Pamięci Juliana Przybosia
Wydarzenie nawiązuje do organizowanego kilka dekad temu w Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie Konkursu Poezji Współczesnej im. Juliana Przybosia „O Złoty Lemiesz”. W latach 1971-1995 był to jeden z najważniejszych turniejów recytatorskich w regionie. W tym roku mija 55 lat od jego pierwszej edycji.
Konkurs zainicjowali Dariusz Dubiel wspólnie z Bogdą Olszanecką, instruktorką teatralną WDK, na fali przeżycia, jakim była śmierć sławnego poety, czołowego twórcy Awangardy Krakowskiej, jednego z patronów współczesnej kultury Podkarpacia.
Julian Przyboś (1901–1970) zadebiutował w latach 20. XX wieku, a jego twórczość, oparta na skrócie, metaforze i dyscyplinie języka, wywarła trwały wpływ na kolejne pokolenia poetów. Urodzony w Gwoźnicy koło Rzeszowa, młodość spędził w Rzeszowie, gdzie uczęszczał do gimnazjum i stawiał pierwsze kroki literackie. Wiceprezes polskiego PEN Clubu, dyplomata i animator życia literackiego, z regionem rzeszowskim pozostał związany przez całe życie – tu wracał w czasie wojny i tu został pochowany.
Pogrzeb Przybosia w podkarpackiej Gwoźnicy zgromadziła kilka tysięcy ludzi. Podobny tłum zebrał się, by pożegnać poetę w Rzeszowie. Wszystko działo się w pobliżu WDK, bowiem ludzie wypełnili plac pod urzędem wojewódzkim i ul. Grunwaldzką. Rok później, w rocznicę śmierci poety zorganizowany został Konkurs „O Złoty Lemiesz” – impreza, która służyła popularyzacji poezji polskiej, Rzeszowa i województwa. Ostrogi zdobywały na niej późniejsze aktorskie sławy, o sztuce słowa debatowali tak cenieni literaturoznawcy jak Artur Sandauer, recitalami zachwycali uwielbiani artyści z Ewą Demarczyk, Igą Cembrzyńską i Magdą Umer na czele.
Pierwsza edycja miała jeszcze charakter lokalny, obejmowała konkurs recytatorów, otwarty konkurs literacki na wiersz oraz sesję naukową poświęconą twórczości Juliana Przybosia i współczesnej poezji polskiej. W kolejnym roku znów odbyły się eliminacje lokalne, ale zaproszono też uczestników z innych województw, poszerzając formułę konkursu o przegląd teatrów poezji i seminarium warsztatowe dla recytatorów na temat artystycznych środków teatralnych w interpretacji wiersza.
Cel: odkrywać talenty
Pierwsze laury w zdobywali m.in. Krzysztof Globisz i Artur Barciś. Ten ostatni stanął do turnieju dwukrotnie, podczas trzeciej i czwartej edycji. Miał wtedy 17 lat. Za pierwszym razem zdobył Srebrny Lemiesz, za drugim wyróżnienie. Jak pisano w jubileuszowej książeczce, „Artur Barciś przekazywał „Oświęcim” Przybosia całym sobą. Każde wypowiedziane słowo było jedyne i konieczne dla wyrażenia ogromu myśli i uczuć ”.
Konkurs „O Złoty Lemiesz” pozwalał, mówiąc słowami Bogdy Olszaneckiej, odnajdywać coraz to nowe talenty, ludzi, którzy swą osobowością pomogą innym lepiej zrozumieć poezję. Wielu z nich miało potem wpływ na rozwój kultury Polski i regionu.
Także w 2026 roku z myślą o odkrywaniu talentów, promocji poetów i rozumieniu „skrzydlatych słów” organizowany jest Konkurs Recytatorski Poezji Współczesnej im. Juliana Przybosia, na który zapraszają Towarzystwo Kultury Teatralnej w Rzeszowie oraz Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie.
