Targ Markowski
Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej zaprasza do udziału w Targu Markowskim - wydarzeniu, które łączy w sobie charakter tradycyjnego jarmarku z ideą żywej kultury pamięci.
Targ Markowski:
To nie tylko okazja do zakupu wyjątkowych produktów i rękodzieła, ale także przestrzeń spotkań, rozmów i refleksji nad dziedzictwem Markowej oraz całego Podkarpacia.
Targ Markowski to inicjatywa, która zrodziła się na przecięciu lokalnej tradycji rynkowej i muzealnej praktyki pamięci. Pomysł czerpie bezpośrednio ze wzorca poznańskiego Targu Śródeckiego - czyli z formuły łączenia handlu regionalnymi produktami z działaniami kulturotwórczymi i narracją pamięciową - oraz z długoletnich doświadczeń markowskiego muzeum etnograficznego (Zagrody). To właśnie praktyki miejscowego muzealnictwa, ciągłość dziedzictwa materialnego i duchowego budowanego przez kolejne pokolenia organiczników, tworzą merytoryczny fundament targu: wydarzenie ma być nie tyle spektaklem folkloru, co autentyczną kontynuacją lokalnych zwyczajów i umiejętności.
W założeniu Targ Markowski pełni kilka równoległych funkcji. Przede wszystkim promuje dziedzictwo Markowej i całego Podkarpacia - prezentując rzemiosło, tradycyjne receptury i regionalne produkty oraz towarzyszącą im narrację historyczną. Równocześnie ma tworzyć praktyczną platformę współpracy: miejsce spotkań muzeów, instytucji kultury, organizacji pozarządowych, lokalnych stowarzyszeń, rzemieślników i producentów żywności, którzy wspólnie kształtują ofertę dla turystów zainteresowanych kulturą. Jako instrument strategii muzealnej wydarzenie wpisuje się także w cele rozwoju turystyki kulturowej - jego termin pod koniec września ma przedłużać sezon i przyciągać ruch turystyczny do regionu. Targ aspiruje przy tym do roli przestrzeni wymiany wiedzy i dobrych praktyk: ma być miejscem dla ekspertów i animatorów kultury, gdzie obserwuje się i testuje nowe trendy w turystyce kulturowej. Istotnym aspektem jest też troska o krajobraz dziedzictwa - działania targowe realizowane są w kontekście strategii ochrony przestrzeni pamięci i autentyczności miejsc.
Forma wydarzenia:
Łączy elementy handlowe z programem merytoryczno-edukacyjnym. Na stoiskach prezentują się rzemieślnicy i producenci - garncarze, plecionkarze, koronczarki, twórcy rękodzieła z drewna oraz producenci miodów, tradycyjnych proziaków, wypieków domowych i owoców z ekologicznych sadów -podkreślając jakość i autentyczność wytworów. Integralną częścią targu jest "Studio Targowe" - strefa spotkań, dyskusji i prezentacji, gdzie odbywają się panele, rozmowy z wystawcami i zaproszonymi gośćmi. Program uzupełniają warsztaty, pokazy i rekonstrukcje związane z lokalnymi obrzędami (przykładowo bloki dotyczące ślubu i obrzędów weselnych w Markowej), co pozwala gościom na bezpośredni kontakt z praktykami kultury. Towarzyszącą platformą merytoryczną pozostaje Seminarium Markowskie - cykliczne spotkania ekspertów poświęcone roli muzeów w ochronie dziedzictwa i krajobrazu kulturowego.
Organizacja:
Targ Markowski jest przedsięwzięciem wspólnym dwóch instytucji:
- Muzeum Polaków Ratujących Żydów (Muzeum Ulmów)
- Zagrody-Muzeum Wsi Markowa
Funkcjonuje w ramach szerszej formuły Podkarpackiej Resursy Kultury Pamięci i jest powiązany z inicjatywami konfederacyjnymi rozwijanymi od 2021 roku pod hasłem "Muzeum w przestrzeni Markowej". Do współpracy zapraszani są miejscowi partnerzy - Centrum Kultury w Markowej oraz organizacje społeczne i stowarzyszenia (Ochotnicza Straż Pożarna, Koła Gospodyń, Akcja Katolicka, Orkiestra Dęta) - a także inne muzea i instytucje z regionu. Pierwsza edycja zgromadziła instytucje z Podkarpacia i lokalnych twórców, co odzwierciedla intencję budowania szerokiej sieci współpracy.
W efekcie Targ Markowski jawi się jako projekt kulturotwórczy: nie tylko rynek lokalnych wytwórców, lecz także platforma dialogu i edukacji pamięciowej, która ma wzmocnić tożsamość miejsca, chronić jego krajobraz kulturowy i stać się impulsem dla rozwoju turystyki kulturowej na Podkarpaciu.
Podobnie jak w 2024 roku, także tegoroczna edycja zakończy letni sezon turystyczny na Podkarpaciu. Jej program zostanie wzbogacony o elementy związane z obchodami 90. rocznicy ślubu Wiktorii i Józefa Ulmów, a tematyka obrzędów weselnych w Markowej stanie się jednym z motywów przewodnich spotkań w ramach Podkarpackiej Resursy Kultury Pamięci.
